وظايف خبرنگاران

روز «خبرنگار» فصل يادآوري تلاش خبرنگاران؛ اين سفيران آگاهي در توليد و انتشار، تحليل و تفسير، انتشار تازهترين رخدادهاي روز، کشف هزارتو و پيچيده فساد، «سوتزني»، نشر صادقانه خبر، گزارش بدون انتظار خوش و يا بد آمد کسي، مديري يا صاحب قدرتي است. اين روز بازتاب ياد قديميترين اصحاب رسانه از ۱۸۴ سال پيش تا امروز نيز هست.
? آنان که در پشت صحنه هيات تحريريه و اتاق خبر نامشان در کارنامه تلاشهايشان نوشته نميشود اما پشت مسلسل حروف نشسته و در روزگاري با گارسه حروف در چاپخانه و امروز با نشر روميزي با اندازه حروفشان ما را به تاکيد پراهميت واقعه آشنا کردهاند. به کارگران فني چاپخانهها و ليتوگرافي و صفحهآرا که هنرشان را در کلمات خبرنگاران و روزنامهنگاران مينشانند؛ و نيز از کارکنان چاپ سنگي نخستين روزنامه بدون عنوان تاريخ ايران منسوب به «کاغذاخبار» ميرزاصالح شيرازي تا امروز و تا هميشه تاريخ بر آنان تهنيت باد. سخن اين يادداشت در تفاوت ماهوي کار خبرنگاران با شغل شريف پستچيهاي امين است. پستچيها از آغاز تشکيل چاپارخانههاي هخامنشي تا امروز وظيفه داشتند در امانت کامل، بدون دخالت در محتواي نامه، پيام يا بازکردن بستهها؛ آنها را سالم به مقصد برسانند. اما خبرنگاران با وظايفي تحوليافته و پيچيدهتر روبرو هستند.
? برخي از خبرنگاران استان فقط انتقالدهنده اخبار تاييدکننده پر از تملق، تعريف و تمجيد ادارات شدهاند درست مثل کارکنان رسمي روابطعمومي سازمانهاي دولتي و نهادها. در مقابل اين گروه، خبرنگاراني هستند که ضمن انتشار اخبار رسمي در نقد و تفسير عملکرد سازمانها و ادارات ورود کرده و براي روشنگري بيشتر، هزارتوي دادههاي پرنکته و پراهميت در تسهيل امور مردم را بازتاب ميدهند. اين گروه صادق و حرفهاي از دريافت هر هديهاي سر باز ميزنند تا به گروگان صاحب هدايا درنيايند. برخي از نشريات که کانال خبري در شبکههاي اجتماعي دارند اخبار توليدي ديگران را بدون اشاره به منبع اوليه، بهنام خود منتشر ميکنند.
?چنانکه برخي با عکس صفحه نخست نشريه مکتوب خود همان ميکنند که در خبرگزاري و يا شبکههاي اجتماعي. عکسهايي را که عکاسان خبري توليد ميکنند بدون اشاره بهنام مولف عکس، حتي نياموختهاند زير و يا کنار آن بنويسند؛ «عکس آرشيوي».
? گاه نوشتاري را ميبينيد که مثل رفيقي آشنا بهيادتان ميآورد آن را قبلا جايي خواندهايد؛ اما اين بار نامي ديگر بر خود دارد، با سرقتي ناشيانه از اينترنت يا نشريات مکتوب و بهسرقت رفته. اگر تعداد اين سارقان دانش ديگران، دو تن هم باشند، باز بسيار زياد و کاري ناجوانمردانه است. استان کرمانشاه چندين خبرنگار، گزارشگر و عکاسان ارجمندي دارد که در انتقال دادههاي توليدي فرصت مغتنمي براي انعکاس رنج، تألم، شادي، غرور، علم و معرفت، توسعه، بيان مشکلات و ديدگاه و راهحلهاي کارشناسان را هر چند بر مديري سخت و طاقتفرسا بيايد، به قلم و شاتر دوربين خود درميآورند تا وظايف خود را به انجام برسانند.
? گزارشنويسي عالمانه و تحقيقي بخش مهمي از وظايف اين گروه ارزشمند است. ورود به همه منافذ و دادههاي يک گزارش، درج عکس و مصاحبه با آگاهان، مردم، کارشناسان، مديران و تجميع همه زواياي «سوژه» ميتواند گره از کار فرو بسته مردم بگشايد. وظايف خبرنگاران اينهاست!
✍️به خبرنگاران عزيز پيشنهاد ميکنم کتاب «خبرنويسي مدرن، از انتشارات خجسته» تاليف دکتر «يونس شکرخواه» را مطالعه بفرمايند.