محمد خدادی: کار رسانهها تازه شروع شده است

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خبرنگاران و رسانه و به نقل از ایسنا؛ محمد خدادی ـ مدیرعامل اسبق ایرنا، معاون اسبق مطبوعاتی وزارت ارشاد و دانشآموخته دکتری مدیریت رسانه با بیش از ۴۰ سال سابقه فعالیت رسانهای ـ در گفتوگویی با ایسنا، حضور بیسابقه میلیونی مردم در تشییع پیکر رهبر شهید را پاسخی خودجوش و قاطع به بحران شناختی غرب دانست که بر اساس آن، جامعه ایران در آستانه فروپاشی معرفی شده بود. او این رویداد را نقطهعطفی برای آغاز دوره جدیدی در ایران توصیف کرد و با تأکید بر کارکرد اثباتی تصاویر این مراسم در سطح جهانی، از رسانههای داخلی خواست تا از مرحله پوشش صرف فراتر رفته و با واکاوی سوژهای، به بازخوانی پیامهای همبستگی، انتظارات مردمی و قدرت سازماندهی حاکمیت بپردازند.
روایت وارونه
خدادی درباره ماهیت حضور مردم در تشییع پیکر رهبری اظهار کرد: این حضور چند پیام مهم داشت و ریشه آن به موضوع انتقال پیام بازمیگردد، زیرا امروز در دنیا یک بحران شناختی جدی درباره جامعه ایران وجود دارد. آنچه باعث شکلگیری زمینههای حمله به ایران شد، شناخت وارونهای بود که اسرائیلیها به آمریکا منتقل کردند؛ شناختی که بر اساس اطلاعات دریافتشده و با پشتیبانی یک جریان رسانهای بسیار سنگین در جهان، این روایت را جا انداخته بود که جامعه ایران در آستانه فروپاشی است و هرگونه حملهای میتواند به تجزیه و سقوط حکومت ایران بینجامد.
خدادی افزود: این فضا به ویژه با اتفاقات ۱۸ و ۱۹ دی تشدید شد، جایی که جریان رسانهای غرب در بستر شبکههای خود، روایت و قرائتی را به دنیا مخابره کرد که مردم ایران آمادهاند تا در برابر حکومت خود بایستند. این روایت به پیامی تبدیل شد که اپوزیسیون سلطنتطلب از آن برای درخواست حمله اسرائیل به ایران استفاده کردند و واکنش اسرائیل و شخص ترامپ نیز وعده همراهی با این جریان بود، تا آنکه با صحنه عظیم تشییع، تصویری کاملاً متفاوت از واقعیت ایران به جهان مخابره شد.
نقش رسانهها در تولید و انعکاس تصویر واقعی
وی درباره نقش رسانهها در انتقال این تصویر تصریح کرد: بستر این انتقال را رسانهها فراهم کردند، چه رسانههای ایرانی در ابعاد مختلف و چه رسانههای خارجی که به پوشش این رویداد پرداختند. تصویری که از این تشییع منتشر شد، تمام تلاش جریان رسانهای غرب و به ویژه شبکههای اسرائیلی و آمریکایی را که با تمام قوا میکوشیدند حاکمیت ایران را جدای از مردم تلقی کنند، نقش بر آب کرد. آن جریان تا جایی پیش رفته بود که تیم ملی فوتبال را تیم جمهوری اسلامی خواند، نه تیم مردم ایران و کوشید واژه «ایران» را از مردم بگیرد و «جمهوری اسلامی» را چیزی جدا از ملت معرفی کند.
خدادی تأکید کرد: ایراناینترنشنال و رسانههای همسو با آن، شبانهروز از این ابزارهای رسانهای برای گسست میان مردم و نظام استفاده میکردند، اما حضور حماسی در تشییع نشان داد که تمام آنچه به عنوان پیام از ایران و ایرانیان توسط رسانههای غربی منتقل میشد، چیزی جز فیکنیوز و اطلاعاتی کاملاً جعلی نبوده است.
خودجوشی مردم و پیام دوگانه «نه» و «آری»
این پیشکسوت رسانه درباره خودانگیختگی این حضور خاطر نشان کرد: اولین و مهمترین نکته این است که حضور مردم در تشییع رهبری، نه به درخواست حکومت، بلکه کاملاً به خواست و انتخاب خود مردم رقم خورد. جمعیتی که به خیابانها آمدند، نه برای پاسخ به پیام دیگران، بلکه برای ابراز اراده شخصی خود وارد شدند و این کار را در شرایط سخت گرمای طاقتفرسا و با وجود تهدیدات جدی انجام دادند؛ چراکه امکان بمبگذاری، حمله و تهدید جانی وجود داشت، همانگونه که در راهپیمایی ۲۲ بهمن حمله شد و در مراسم سالگرد حاجقاسم سلیمانی، داعش اقدام به بمبگذاری کرد.
خدادی افزود: این حضور در واقع دو پیام داشت؛ یک «نه» و یک «آری». «نه» به تسلیمشدن در برابر خواست دشمنان و «نه» به آنچه که آنها از ایران و ایرانی میخواستند و مرتباً ترامپ بر آن تأکید داشت که باید تسلیم شوید. و «آری» به مقاومت، ایستادگی و پایمردی بر آرمانهای انقلاب و شهادت. مردم با این تجمع عظیم، به نماد رهبری که نماد انقلاب، مقاومت و ایثار بود، لبیک گفتند و پای ایران ایستادند.
تداوم راه شهادت
وی با اشاره به همزمانی این تشییع با ایام عاشورای حسینی بیان کرد: شهادت رهبری به همراه خانوادهاش در چنین ایامی، پیامی عمیقتر به همراه داشت؛ تشییع در عزای حسینبنعلی(ع) و همدلی با این نهضت، نشان داد که راه حسینی همچنان ادامهدار است و میلیونها نفری که در این مراسم شرکت کردند، با حضور خود، به این راه لبیک گفته و آری گفتند. وقتی در چنین تشییعی شرکت میکنید، با آن همنوا، همدرد، همصدا و همپیمان میشوید و تمام این لایهها، لایههای اثباتکننده همبستگی است.
کارکرد اثباتی تصاویر و آغاز دوره جدید
خدادی درباره کارکرد رسانهای تصاویر این رویداد اظهار کرد: جریان رسانهای ایران که ظرفیت انتقال تصویر و عکس را داشت، در این زمینه موفق عمل کرد و تصاویر به خوبی در دنیا و همچنین در داخل کشور منتشر شد. این تصاویر پیام خود را به مردم سراسر کشور و حتی به خارج از مرزها رساند و نکته قابلتوجه این بود که در هیچکدام از اتفاقات پیشین اینگونه حمایت همبستگی و حضور مردم در صیات از ایران و جمهوری اسلامی تصویرسازی مستند به واقعیت و از کف خیابان نشده بود.
وی گفت: اگرچه در جنگ ۴۰روزه و جنگ ۱۲ روزه در شبکههای اجتماعی همبستگی مردم به نماد تبدیل شد اما به صورت تکههای یک پازل در شبکههای اجتماعی بود و مانند همیشه رسانههای غربی سعی در نادیده گرفتن آن مانند سیاست کشورهایشان داشتند تا دفاع از حمله اسرائیل و امریکا به خاک ایران را جایگزین حمایت از مردم ایران کنند. در ناآرامیهای ۱۸ و ۱۹ دی، جریان رسانهای غرب فرصت یافت تا با تولید تصویر و نشر گسترده آن از ناآرامیها نماد اعتراضِ بخشی از جامعه را به قرائت تضاد و روی گردانی کل مردم از حاکمیت جلوه داده و بهصورت پرحجم و پرتکرار روایت سازی کرد، بستری که موجب سفر نتانیاهو به آمریکا برای یک جلسه اضطرای با ترامپ شد.

گزارش نیویورک تایمز از یک برداشت غلط از ایران
خدادی در ادامه به گزارش نیویورک تایمز به عنوان مستندی گواه بر برداشت غلط اسرائیل و امریکا از همبستگی مردم ایران در دفاع از ایران و نظام اشاره کرد و گفت: به نوشته نیویورک تایمز «در جلسه ۱۱ فوریه اتاق، نتانیاهو با تمام قوا تلاش کرد اینگونه القا کند که ایران آمادهٔ تغییر نظام است و این باور را ابراز داشت که یک مأموریت مشترک آمریکا-اسرائیل میتواند این کار را انجام دهد. نتانیاهو و تیمش شرایطی را ترسیم کردند که به ادعای آنها نشاندهنده پیروزی تقریباً قطعی بود: برنامه موشکهای بالستیک ایران میتواند ظرف چند هفته نابود شود؛ نظام آنچنان تضعیف خواهد شد که قادر نخواهد بود تنگه هرمز را مسدود کند و احتمال اینکه ایران بتواند به منافع آمریکا در کشورهای همسایه ضربه بزند، بسیار اندک ارزیابی شد.» البته رویایی که به سرانجام شکست درمقابل ایران تبدیل شد.
به گفته وی اما بار دیگر حضور میلیونی مردم در تشییع رهبرشان مانند تشییع میلیونی حاج قاسم، مستندی از کف خیابان ـ غیرقابل انکار و وارونه نمایی از نماد همبستگی حمایت و حضور مردم در دفاع از آرمانهای رهبری و شهدا را به اثبات رساند؛ موضوعی که در ادامه مسیر مقوم اقتدار ایران خواهد بود.
وی افزود: باید باور کنیم که این حضور در میانه آتشبس شکننده اعلامی ـ ناتوانی دشمن در رسیدن به اهداف نظامی و… و بسیار در حفظ تمامیت ارضی ایران و دفاع از نظام تعیینکننده بود و تاکید مقتدر در اثبات حمایت میلیونی از ایران و ایرانی و نظام جمهوری اسلامی و رهبرانش شد.
شروع تحولات جدید
وی افزود: به نظر من، این تصویر و این اتفاق، شروع تحولات جدیدی است و ما با آن وارد یک دوره جدید میشویم. خود این تجمع در یک برهه خاص، پیامی روشن داشت و در واقع بار دیگر کمربندهای همبستگی در داخل سفت شد، تا جایی که حتی کسانی که در داخل کشور بودند نیز باور نمیکردند چنین صحنهای رقم بخورد؛ یعنی همان اندازه که این رویداد برای خارج از کشور پیامآفرین بود، برای داخل کشور نیز پیامآفرین و امیدبخش بود.
چرا مردم چنین واکنشی نشان دادند/ رسانهها واکاوی کنند
خدادی در ادامه درباره کارکرد رسانهها در مسیر آینده گفت: رسانههای کشور کارکرد پوششی خود را به خوبی انجام دادهاند، اما اکنون زمان آن رسیده که وارد کارکرد «سوژهای» شوند. کارکرد سوژهای این رویداد، پرداختن به چرایی و چگونگی این همبستگی و پیوستگی است. اینکه این اجتماعات عظیم چه انتظاراتی را در جامعه از مسئولان ایجاد کرده است، محصول چه عواملی است و چرا مردم چنین واکنشی نشان دادند؛ اینها موضوعاتی است که رسانهها باید به آنها بپردازند.
وی با تأکید بر قدرت حاکمیت در سازماندهی این تجمع تصریح کرد: نکته قابل توجه این است که حاکمیت توانست ۳۰ تا ۴۰ میلیون جمعیت را در چندین شهر گرد هم آورد و حتی در عراق نیز این اتفاق با مشکلی روبهرو نشد. این در حالی است که ایران از جنگ ۴۰ روزه خارج شده، رئیسستاد مشترک، فرمانده کل قوا، رهبر و فرمانده اطلاعات آن ترور شدهاند، اما همچنان قدرت سازماندهی و جلب مشارکت عمومی در اوج خود باقی مانده است که این خود بسیار قابل توجه است.

کار رسانهها تازه شروع شده
خدادی در پایان با تأکید بر ضرورت بازخوانی این رویداد اظهار کرد: کارکرد رسانههای ما در این قسمت باید بازخوانی و واکاوی شود؛ چرا که رسانهها به عنوان یک قدرت مؤثر میتوانند نقش بیبدیلی در تبیین این همبستگی و تبدیل آن به سرمایه اجتماعی پایدار داشته باشند. به نظرم کار رسانهها تازه شروع شده است؛ کار پوشش انجام شده، اما کار سوژهای تازه آغاز میشود و رسانهها باید با ورود به این فاز، به واکاوی عمیق ابعاد مختلف این حضور تاریخی بپردازند و پیامهای آن را برای آینده ایران و نظام اسلامی تبیین کنند.
لینک کوتاه: https://khabarnegaranvaresane.ir/?p=25353