سوژههایی که خبرنگاران ندیدند
نشست تخصصی «نقش بانوان در دوران جنگ اخیر و بازتاب رسانهای آن» با سخنرانی زینب شریعتمدار، پژوهشگر و فعال بینالملل و زنان، در جمع اعضای باشگاه خبرنگاران توانا برگزار شد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خبرنگاران و رسانه و به نقل از خبرنگار باشگاه خبرنگاران توانا؛ امیر خداداد مدیر باشگاه خبرنگاران توانا در ابتدای این نشست ضمن خوشآمدگویی به حاضران، با اشاره به سابقهی فعالیت باشگاه خبرنگاران توانا گفت: «در انقلاب اسلامی با وقایعی روبهرو هستیم که نقش خانمها در آن پررنگ است، اما متأسفانه به ویترین اخبار کشیده نمیشود. دغدغهی ما بهعنوان رسانه و گروه ویژهی خانواده و زنان، این است که در حوزههای فعالیت اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، فعالیتهای خانمها را در قالب بستههای رسانهای بازتاب داده و از نظرات کارشناسان بهرهمند شویم.»
وی افزود: «امروز دو تن از کارشناسان مشهور و مجرب این حوزه، سرکار خانم شریعتمدار و سرکار خانم حیدری در محضر ما هستند و به مدد حضرت زهرا (س) این جلسه معنویت داشته باشد.»
از تجربهی شخصی تا مسئلهی بینالملل
شریعتمدار که خود را «پیرزن بسیار جوانی پیش از انقلاب و پس از انقلاب» معرفی کرد، با اشاره به سفرهای متعددش به کشورهای مختلف گفت: «پس از جنگ، درگیر فضای بینالملل شدم و مسئلهی بینالملل برایم اهمیت یافت. زیست کوتاهی با لبنانیها و فلسطینیها در خارج از سرزمینهایشان داشتم و قابلیتهای مقاومت برایم به مسئله تبدیل شد.»
وی روند تحولات منطقه را در دهههای ۷۰، ۸۰ و ۹۰ و به اصطلاح «بهار عربی» مرور کرد و افزود: «از اول مرداد ۱۴۰۰، از فضای خبر و رسانه به فضای فرهنگی مهاجرت کردم.»
فضای جدید پس از جنگ ۱۲ روزه
سخنران اصلی نشست با اشاره به تغییر فضای ایران پس از جنگ ۱۴۰۴ اظهار داشت: «پس از جنگ ۱۲ روزه، بیشک برای همهی ما فضای جدیدی در ایران اتفاق افتاد؛ از روزی که میخواستیم جشن غدیر بگیریم و شد بزرگداشت شهدایمان.»
زنان؛ هدف اصلی جنگ شناختی
شریعتمدار با تأکید بر بیانات رهبر انقلاب دربارهی جنگ نرم، جنگ شناختی و جنگ ترکیبی تصریح کرد: «این مباحث همچنان مورد غفلت ما به عنوان بچههای رسانه قرار دارد. زمانی که رئیس ستاد خبری اتحادیهی رادیو و تلویزیونهای اسلامی بودم، دریافتم که نقطهی تمرکز و هدف اصلی این جنگها، زنان و به ویژه دختران جوان و نوجوان هستند.»
وی افزود: «یکی از مهمترین نکات، بحث هویت زن و هویت دختر نوجوان است که بازنمایی این هویت باید در رسانه پرداخته شود. این مسئله جناحی یا دینی نیست؛ از منظر ارزش انسانی، هر زنی باید با هویت خودش روبهرو شود.»
از ضرورت تا چگونگی
این پژوهشگر بینالملل با طرح این پرسش که «آیا این حضور در میدانها مؤثر است؟» گفت: «ما ضرورت کنشگری را میدانیم، اما چگونگی آن را نمیدانیم. خبرنگار باید مردمنگاری کند؛ در آن زمان است که نقاط خلع و بایستههای حضور و نقشآفرینی مؤثر به تصویر کشیده میشود.»
وظیفهی خبرنگار: پیش از خبر در میدان بودن
شریعتمدار تأکید کرد: «اینها کار خبرنگار است که بررسی کند چرا میدانها خالی شدند. نباید دوباره بمب و موشک بخورد تا بلند شویم و برویم میدان. خبرنگار باید پیشخبر باشد؛ دوربینش، حسش و دغدغهمندیاش باید قبل از اتفاق افتادن خبر، در میدان حاضر باشد و تبیین کند.»
بارزترین ویژگی زنان در جنگ اخیر
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به نقش زنان در جنگ اخیر گفت: «شاید بتوان گفت در جنگ اخیر، بارزترین ویژگی، غذا پختن و پشتیبانی بوده است. اگر بازنمایی دیگری سراغ دارید، بفرمایید.»
خلأهای رسانهای در بازنمایی نقش زنان
در ادامهی این نشست، یکی از حضار به موضوع امدادرسانی اشاره کرد و گفت: «در رسانه، امدادرسانی در تصویر را ندیدیم؛ بازنمایی نشد و زیاد به آن اشاره نشد.» شریعتمدار در واکنش به این نکته پرسشهایی را مطرح کرد:
«گزارشی از بانوان آواربردار دیدید؟»
«بانوانی که میگفتند آقایان صحنه را خالی کردند، ولی زنان ماندند، چه شد؟»
«چرا کمتر رفتیم سراغ افرادی که خانوادهی خود را از دست دادند؟»
«نرفتیم سراغ کسانی که خانهشان را از دست دادند و در هتل، حسینیه و… زندگی میکردند.»
«در ایام کرونا چقدر میرفتیم سراغ پزشکان و پرستاران زن؟ امروز کجاست آن پزشک، پرستار، کارمند هتل که هر روز با جنگزدهها مواجه میشود؟»
«در جنگ لبنان، پرستاران با مجروحان پیجر روبهرو بودند و هر روز مواجههی مستقیم با جنگزدهها داشتند؛ خود این آدمها چقدر آسیب میبینند؟»
وی در پایان تأکید کرد: «اگر خبرنگار نرود سراغ این سوژهها، پس چه کسی برود؟»
از روز ۱۰ اسفند؛ آغاز یک کار جدید
هاله حیدری پژوهشگر تاریخ و سیاست در بخش پایانی این نشست، روایت خود را از روز ۱۰ اسفند، یعنی روز پس از شهادت رهبر انقلاب آغاز کرد و گفت: «واقعاً جنگ شد. الان پژوهشها، الان مدرسهی بچهها و… را باید رها میکردی و یک کار جدید شروع میکردی. نقطهای بود که انگار با خودم مواجه شدم که باید یک کار جدید انجام بدهم.»
وی افزود: «طبیعتاً الان وقت سلاح به دست گرفتن من نیست و بلد هم نیستم. اما یک گردش میدانی داشتیم و گفتیم الان وقت غذا پختن برای رزمندههاست.»
شکلگیری شبکهای از کارهای زمینمانده
حیدری با اشاره به شکلگیری یک شبکهی هماهنگ در روزهای آغازین جنگ اظهار داشت: «شبکهای از کارهای روز زمینمانده شکل گرفت و کار ویژهای تعریف شد.»
وی در پایان با لحنی احساسی گفت: «حسی که من برای دانهدانهی رزمندهها داشتم، حس مادرانه بود.»
این نشست تخصصی با هدف بررسی نقش کمبازتاب اما مؤثر بانوان در جنگ اخیر و ارائهی راهکارهایی برای جریانسازی رسانهای این نقشآفرینیها برگزار شد. حاضران بر ضرورت ورود جدیتر خبرنگاران به میدان، پیش از وقوع بحران، و مستندسازی نقش زنان در عرصههای مختلف پشتیبانی، امداد، درمان و مدیریت بحران تأکید کردند.
لینک کوتاه: https://khabarnegaranvaresane.ir/?p=25605
About Author
