درس مهم تشییع آقای شهید ایران برای رسانهها
مراسم وداع و تشییع آقای شهید ایران، یک درس مهم برای همه رسانهها دارد؛ رسانهها در شکلدهی افکار عمومی بسیار اثرگذارند اما نمیتوانند جایگزین کامل واقعیتهای اجتماعی شوند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خبرنگاران و رسانه و به نقل از ایرنا؛ در دنیای امروز، رسانهها، شبکههای اجتماعی و حتی شعارهایی که در برخی تجمعات و اعتراضات مطرح میشود، نقش مهمی در شکلگیری افکار عمومی دارند. گاهی یک واژه یا یک برچسب آنقدر تکرار میشود که عدهای تصور میکنند این، تنها واقعیت موجود است. اما آیا همیشه چنین است؟ تاریخ بارها نشان داده است که برای شناخت یک جامعه، نباید تنها به آنچه در رسانهها، فضای مجازی یا برخی تجمعات گفته میشود، اکتفا کرد. گاهی رفتار مردم در یک لحظه حساس، نکات مهمتری را آشکار میکند که نمیتوان بهسادگی از کنار آن گذشت.
شهادت رهبر شهید نیز از همین دست رویدادها بود. پس از این حادثه، مراسم وداع و تشییع، با حضور گسترده مردم برگزار شد. درباره تعداد دقیق شرکتکنندگان، آمارهای متفاوتی بیان شده است، اما آنچه تقریباً همه گزارشها بر آن اتفاق نظر دارند، عظمت و گستردگی این مراسم است. بر اساس برخی برآوردها، تنها در تهران و قم، دهها میلیون نفر در آیین وداع و تشییع حضور یافتند. فارغ از اینکه رقم نهایی چه میزان بوده است، اصل حضور گسترده مردم، واقعیتی است که توجه بسیاری از ناظران داخلی و خارجی را به خود جلب کرد.
همین صحنهها یک پرسش مهم را مطرح میکند: اگر سالها تصویری مشخص از یک شخصیت در بخشی از رسانهها، فضای مجازی و حتی برخی تجمعات تکرار میشد، چگونه پس از شهادت او چنین حضور گستردهای در مراسم تشییع شکل گرفت؟ شاید پاسخ این باشد که جامعه را نمیتوان تنها از دریچه رسانهها شناخت. مردم فقط بر اساس آنچه میشنوند، تصمیم نمیگیرند. باورهای دینی، تجربههای شخصی، احساس مسئولیت، فرهنگ، عواطف و برداشتهای فردی نیز در رفتار آنان نقش دارد.
برخی نیز این پرسش را مطرح کردهاند که اگر امکان برگزاری مراسم تشییع در همه استانهای کشور فراهم میشد، چه میزان از مردم در این مراسم حضور پیدا میکردند؟ پاسخ دقیقی برای این سوال وجود ندارد و هر عددی در این زمینه، صرفاً یک برآورد فرضی است. با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند که در چنین شرایطی، مجموع حضورها میتوانست بهمراتب بیش از مراسم برگزارشده در چند شهر باشد. این فرضیه، بیش از آنکه یک آمار باشد، نشاندهنده اهمیت بررسی واکنشهای اجتماعی در تحلیل رویدادهای تاریخی است.
نکته دیگری که توجه بسیاری از ناظران را به خود جلب کرد، بازتاب مراسم وداع و تشییع در خارج از مرزهای ایران بود، در کشوری که هشت سال جنگ را تجربه کرده است، اکنون نیز مراسمی برای گرامیداشت یاد رهبر شهید برگزار میشود و تصاویری از حضور میلیونی و بیسابقه مردم در این آیین وداع منتشر میشود. این موضوع از منظر مطالعات اجتماعی و رسانهای قابل توجه است؛ زیرا نشان میدهد رخدادهای بزرگ، گاه فراتر از مرزهای جغرافیایی بازتاب مییابند. برای پژوهشگران، بررسی چرایی این واکنشها و عوامل فرهنگی، تاریخی، مذهبی و اجتماعی موثر بر آن، میتواند موضوعی ارزشمند برای مطالعه باشد.
این رویداد، یک درس مهم برای همه رسانهها دارد: رسانهها در شکلدهی افکار عمومی بسیار اثرگذارند، اما نمیتوانند جایگزین کامل واقعیتهای اجتماعی شوند؛ همانگونه که رفتار مردم نیز بهتنهایی برای قضاوت درباره همه ابعاد یک شخصیت یا یک دوره تاریخی کافی نیست، تحلیل منصفانه زمانی شکل میگیرد که هر دو در کنار یکدیگر دیده شوند.
تاریخ را تنها تیترها نمینویسند؛ مردم نیز با حضور، رفتار و انتخابهای خود، بخشی از تاریخ را ثبت میکنند. به همین دلیل، هرگاه میان روایتهای رسانهای و رفتار اجتماعی مردم فاصلهای دیده شود، بهترین راه، نه قضاوت عجولانه، بلکه تأمل، تحقیق و بررسی دقیقتر است.
پیام روشن این حادثه، درس بزرگی برای سپهر رسانهای کشور است: شناخت یک ملت، نیازمند عبور از دیوارِ روایتهای سطحی است. تا زمانی که رسانهها خود را به تیترها و شعارهای گذرا محدود کنند، از درک عمقِ باورها و رفتارهای اجتماعی بازمیمانند. تاریخ، حاصل جمعِ همه این کنشهاست و برای روایت درستِ آن، باید هم به صدای رسانهها گوش سپرد و هم نبضِ تپنده حضور مردم در کفِ میدان را حس کرد.
لینک کوتاه: https://khabarnegaranvaresane.ir/?p=25385
About Author
