نقد فیلم «سایه قدرت»؛ بازگشت روزنامه‌نگار حقیقت‌جو پس از ۲۰ سال
هنریک مول، همکار قدیمی تورپ که حالا سردبیر روزنامه است، از او می‌خواهد درباره قتل کارمند جوان وزارت کشور تحقیق کند. تورپ در جریان بررسی پرونده به نشانه‌هایی از ارتباط قتل با محافل سیاسی و منافع مالی می‌رسد. دو کارآموز جوان روزنامه، اما و سایمون، نیز برخلاف برخی همکاران قدیمی به یافته‌های او اعتماد می‌کنند و در تحقیقات همراهش می‌شوند. فیلم از الگوی آشنای معمای جنایی شروع می‌کند، اما به‌تدریج پرونده‌ای را پیش می‌کشد که ابعاد آن از شناسایی قاتل فراتر می‌رود و به مناسبات قدرت و احتمال دستکاری سازوکار‌های دموکراتیک می‌رسد.
روزنامه‌نگاری میان تجربه و فراموش‌شدگی
تورپ با بازی آندرس دبلیو. برتلسن، قهرمان بی‌نقص و پرتحرک تریلر‌های متعارف نیست. او روزنامه‌نگاری است که پس از سال‌ها دوری از حرفه، باید با تغییر جایگاه خود و فاصله‌ای که میان او و نسل جدید خبرنگاران ایجاد شده کنار بیاید. مشکلات شخصی و نگرانی‌های جسمی نیز بر این وضعیت سایه انداخته‌اند. همراهی تدریجی او با دو کارآموز جوان، یکی از جنبه‌های قابل‌توجه شخصیت‌پردازی است. تجربه تورپ و آشنایی نسل تازه با ابزار‌های رسانه‌ای، به‌جای تقابل ساده دو نسل، مکمل یکدیگر می‌شوند. با این حال، فیلم در پرداخت برخی وجوه شخصی تورپ می‌توانست از توضیحات مستقیم فاصله بگیرد و تحول او را بیشتر از خلال رفتار و تصمیم‌هایش نشان دهد.
بازتاب شکاف‌های سیاسی و اجتماعی دانمارک
پیشینه مهاجرتی مقتول یکی از جزئیاتی است که به پرونده ابعاد اجتماعی می‌دهد. فیلم نشان می‌دهد چگونه پیش‌داوری‌ها می‌توانند مسیر برداشت از یک حادثه را منحرف کنند. در ادامه، ارتباط قتل با رقابت‌های انتخاباتی و جریان‌های سیاسی، پرسش‌هایی درباره بهره‌برداری از ترس‌های عمومی و تلاش گروه‌های بانفوذ برای حفظ قدرت مطرح می‌کند. اهمیت این بخش در آن است که فساد را به رفتار یک سیاستمدار محدود نمی‌کند، بلکه شبکه‌ای از ارتباطات سیاسی و منافع مالی را به تصویر می‌کشد. البته در بعضی لحظات، فیلم به‌جای آشکار کردن تدریجی این مناسبات از دل کنش شخصیت‌ها، اطلاعات را با دیالوگ‌های توضیحی در اختیار مخاطب می‌گذارد.
روزنامه‌نگاری تحقیقی در عصر کلیک
یکی از محور‌های داستان، تفاوت میان شیوه سنتی روزنامه‌نگاری و فضای رسانه‌ای امروز است. تورپ به مشاهده، گفت‌و‌گو و پیگیری سرنخ‌ها تکیه دارد، در حالی که کارآموزان جوان با ابزار‌های دیجیتال و مسیر‌های تازه دسترسی به اطلاعات آشناترند. فیلم از این تفاوت برای پرداختن به کلیک‌محوری، اتاق‌های پژواک شبکه‌های اجتماعی و تقدم سرعت انتشار بر دقت اطلاعات استفاده می‌کند. با این حال، فیلمنامه ماری اوستربی در پیوند دادن پرونده قتل به شبکه گسترده مناسبات سیاسی همیشه موفق نیست. تعدد سرنخ‌ها و توضیحات مستقیم، گاهی از انسجام روایت و فرصت کشف تدریجی ماجرا می‌کاهد. در نتیجه، فیلم با وجود ریتم نسبتاً سریع، در برخی گره‌ها می‌توانست تعلیق محکم‌تر و ظریف‌تری ایجاد کند.از «بازی پادشاهان» تا «سایه قدرت»
«سایه قدرت» با عنوان اصلی «Mørkeland» و عنوان بین‌المللی «Kingmaker»، در امتداد فیلم دانمارکی «بازی پادشاهان» (Kongekabale) ساخته شده است؛ اثری به کارگردانی نیکولای آرسل که در سال ۲۰۰۴ اکران شد و نزدیک به ۶۰۰ هزار بلیت در دانمارک فروخت. هر دو فیلم بر اساس رمان‌هایی از نیلس کراوزه‌کیر ساخته شده‌اند و اثر جدید اقتباسی از دومین رمان این مجموعه است. تفاوت مهم دو داستان، تغییر موقعیت تورپ در فاصله ۲۰ سال است: روزنامه‌نگار جوان فیلم نخست، حالا مردی است که پس از دوری از حرفه باید جایگاه خود را دوباره پیدا کند. همین فاصله زمانی به فیلم امکان می‌دهد تغییرات شخصیت و فضای رسانه‌ای را در کنار یک پرونده سیاسی تازه دنبال کند. البته تماشای قسمت نخست برای فهم داستان جدید ضروری نیست.
همکاری سینمایی دانمارک و سوئد
این فیلم محصول سال ۲۰۲۴ و ساخته مشترک دانمارک و سوئد است. متافیلم دانمارک با همکاری متافیلم استکهلم و شرکت «Film i Väst» تولید آن را برعهده داشته‌اند. مدت زمان فیلم ۹۹ دقیقه است و ماری اوستربی فیلمنامه آن را بر اساس رمان نیلس کراوزه‌کیر نوشته است. میکل سروپ، کارگردان فیلم، پیش‌تر در ساخت مجموعه «مرد شاه‌بلوطی» نیز فعالیت داشته است. این سابقه در انتخاب فضای معمایی و تیره اثر قابل‌توجه است؛ فضایی که با فیلم‌برداری سرد و لوکیشن‌های اداری و شهری شکل می‌گیرد.فضاسازی مؤثر با اجرا‌های ناهمگون
سروپ با استفاده از فضا‌های شهری، محیط‌های اداری و نورپردازی کم‌رمق، حس ناامنی و بدگمانی را به جهان داستان منتقل می‌کند. این انتخاب در بسیاری از صحنه‌ها با فضای تریلر سیاسی تناسب دارد، اما تکرار تیرگی تصویر گاهی از تنوع بصری فیلم می‌کاهد. بار اصلی بازیگری بر دوش برتلسن است. او فرسودگی و تردید‌های تورپ را با مکث‌ها و واکنش‌های کنترل‌شده نشان می‌دهد؛ اجرایی که با وضعیت شخصیت تناسب دارد، اما در بعضی لحظات به کم‌تحرکی و یکنواختی نزدیک می‌شود. همین موضوع در نقد‌های دانمارکی نیز محل اختلاف بوده است: مجله «اکو» بازگشت او به نقش را موفق می‌داند، در حالی که نشریه «اورده» معتقد است بازی کم‌انرژی او گاهی از کشش شخصیت می‌کاهد. نیکلاس برو در نقش سردبیر روزنامه، میان ملاحظات مدیریتی و وفاداری به همکار قدیمی‌اش قرار می‌گیرد و حضورش به رابطه دو شخصیت عمق می‌دهد. ماتیلده آرسل فوک و پاتریک ا. هانسن نیز در نقش دو کارآموز جوان، همراهی مناسبی برای تورپ می‌سازند. در مجموع، بازی گروهی فیلم قابل‌قبول است، هرچند همه شخصیت‌های مکمل فرصت یکسانی برای پرداخت پیدا نمی‌کنند.
تریلری دیدنی با ضعف‌هایی در پرداخت
نقد‌های منتشرشده در دانمارک درباره «سایه قدرت» ارزیابی یکسانی ندارند. گروهی از منتقدان، بازی آندرس دبلیو. برتلسن و نگاه اجتماعی فیلم به دموکراسی و مناسبات قدرت را از نقاط قوت آن می‌دانند، اما معتقدند روایت در برخی بخش‌ها بیش از اندازه به توضیح متکی است و نمی‌تواند تعلیق خود را تا پایان به شکلی مؤثر حفظ کند. در مقابل، برخی منتقدان به دیالوگ‌های سنگین، بازی کم‌انرژی بازیگر اصلی و تیرگی بیش از اندازه تصاویر انتقاد کرده‌اند؛ هرچند ریتم نسبتاً سریع فیلم و بازی بازیگران مکمل را از امتیاز‌های آن دانسته‌اند. در مجموع، «سایه قدرت» تریلری بی‌نقص نیست، اما ترکیب موضوع سیاسی روزآمد، شخصیت اصلی قابل‌توجه و کشش پرونده جنایی، آن را به اثری دیدنی برای علاقه‌مندان این ژانر تبدیل می‌کند.
چرا «سایه قدرت» ارزش تماشا دارد؟
این فیلم برای علاقه‌مندان به تریلر‌های سیاسی و داستان‌های روزنامه‌نگاری تحقیقی انتخاب مناسبی است. بازگشت اولریک تورپ پس از دو دهه، پیوند پرونده جنایی با مناسبات قدرت و توجه به تغییرات رسانه‌ای، به داستان آن ظرفیت قابل‌تأملی داده است. هرچند فیلمنامه در برخی بخش‌ها توضیح‌زده می‌شود و فضاسازی تیره یا بازی کم‌انرژی شخصیت اصلی ممکن است برای همه مخاطبان جذاب نباشد، فیلم در حفظ کشش کلی داستان موفق عمل می‌کند. این فیلم را پنج‌شنبه ۱۴ آبان، ساعت ۲۴:۰۰ از شبکه یک سیما؛ برای نخستین بار در پخش تلویزیونی ببینید.
لینک کوتاه: https://khabarnegaranvaresane.ir/?p=27650
About Author
